Διαιτολόγος

Ο Δείκτης Μάζας Σώματος (ΔΜΣ) ή Body Mass Index (BMI) όπως μπορεί να τον συναντήσετε σε αγγλόφωνες δημοσιεύσεις είναι ένας δείκτης ο οποίος χρησιμοποιείτε για τον έλεγχο του κατά πόσο το βάρος ενός ατόμου είναι φυσιολογικό για το ύψος του.
Για τον υπολογισμό του διαιρούμε το βάρος (σε κιλά) με το τετράγωνο του ύψους (σε μέτρα).

Για παράδειγμα, ένα άτομο το οποίο έχει ύψος 1,75μ και βάρος 70 κιλά έχει δείκτη μάζα σώματος 70 δια 1,75 στο τετράγωνο, δηλαδή 22,857 kgr/m2.

Ανάλογα με τα αποτελέσματα του υπολογισμού τα άτομα κατατάσσονται σε μία από τις παρακάτω κατηγορίες

ΔΜΣ < 18,5 Ελλιποβαρή
18,5 < ΔΜΣ < 25 Φυσιολογικά
25 < ΔΜΣ < 30 Υπέρβαρα
30 < ΔΜΣ < 35 1ος Βαθμός Παχυσαρκίας
35 < ΔΜΣ < 40 2ος Βαθμός Παχυσαρκίας
40 < ΔΜΣ Νοσογόνος Παχυσαρκία

Πρέπει ωστόσο να σημειωθεί, ότι οι παραπάνω κατηγορίες δεν ισχύουν για παιδιά και εφήβους (χρησιμοποιούνται καμπύλες ανάπτυξης).

Μία από τις βασικότερες έννοιες που πρέπει κάποιος να κατανοήσει, είτε θέλει να χάσει βάρος, είτε να διατηρήσει το παρόν βάρος του είτε τέλος να πάρει βάρος, είναι αυτή του ενεργειακού ισοζυγίου. Τι είναι λοιπόν το ενεργειακό ισοζύγιο;
Με απλά λόγια είναι μια ζυγαριά στην οποία από τη μία μεριά τοποθετούμε την ενέργεια (θερμίδες) που προσλαμβάνουμε (Ενεργειακή Πρόσληψη) από τα φαγητά και τα υγρά που καταναλώνουμε και από την άλλη μεριά τις θερμίδες που “καίμε” (Ενεργειακή Κατανάλωση).

Η ενεργειακή πρόσληψη δεν χωράει πολλές επεξηγήσεις. Κάθε τρόφιμο ή ποτό έχει ένα συγκεκριμένο αριθμό θερμίδων, που το άθροισμα τους αποτελεί τη συνολική Ενεργειακή πρόσληψη.

Από την άλλη μεριά, η ενεργειακή κατανάλωση είναι λίγο πιο σύνθετη και χωρίζεται σε τρία διακριτά μέρη τα οποία είναι:

• Ο Βασικός Μεταβολισμός (Η ενέργεια που χρειάζεται ο οργανισμός μας για να εκτελέσει τις βασικές λειτουργίες του πχ κυκλοφορία αίματος, λειτουργία εγκεφάλου, πνευμόνων κτλ)
• Η Ενέργεια που καταναλώνουμε λόγω φυσικής δραστηριότητας. (δουλεία, περπάτημα, γυμναστική κτλ)
• Η Τροφογενής Θερμογένεση (Η ενέργεια που καταναλώνουμε για την πέψη και απορρόφηση των τροφών, αποτελεί ένα μικρό κομμάτι της συνολικής ενεργειακής κατανάλωσης)

Όταν η συνολική ενεργειακή πρόσληψη είναι μεγαλύτερη από τη συνολική ενεργειακή κατανάλωση (θετικό ενεργειακό ισοζύγιο), ο οργανισμός χρησιμοποιεί την ενέργεια που χρειάζεται και την περισσευούμενη την αποθηκεύει ως λίπος, το οποίο είναι η κυριότερη αποθήκη ενέργειας του οργανισμού. Από τα παραπάνω, γίνεται προφανές ότι θετικό ενεργειακό ισοζύγιο σημαίνει με απλά λόγια πρόσληψη βάρους.

Αντίθετα, όταν η συνολική ενεργειακή πρόσληψη είναι μικρότερη από τη συνολική ενεργειακή κατανάλωση (αρνητικό ενεργειακό ισοζύγιο), ο οργανισμός δεν λαμβάνει όση ενέργεια χρειάζεται με αποτέλεσμα να χρησιμοποιεί και να “καίει” τα αποθεματικά του (κυρίως το λίπος). Οπότε αρνητικό ενεργειακό ισοζύγιο σημαίνει και απώλεια βάρους.

Τέλος, όταν η ενεργειακή πρόσληψη είναι ίση με την ενεργειακή κατανάλωση, το βάρος μας παραμένει σταθερό.